آشكارى است از دلبستگى او بمسائل علمى و توجه وى بتأليف كتب سودمند علمى به زبان فارسى و اين در جاى خود درخور تكريم و تحسين است . اگر اين كتاب را نيز مانند صدها كتاب ديگر به عربى مىنوشتند خواص از آن بهره‌مند و مستفيد ميشدند ولى تأليف به فارسى در كشورى كه زبان رائج مردم فارسى بود خدمتى بود كه مؤلّف و مخدوم علم دوست و هنرپرور او بفرهنگ عمومى نمودند و چنان كه ميدانيم جنبش تأليف و تصنيف كتب فنى و علمى به زبان فارسى مدتها قبل از عصر مؤلّف كتاب يعنى از اواخر قرن سوم هجرى در ايران پديد گشته بود . 4 - كتابهاى علمى و فنى به زبان فارسى چون خوض در موضوع كتابهاى علمى و فنى فارسى در قرون اولاى اسلامى از حدود اين مقدّمه بيرون است بتوضيح مختصر در اين باب اكتفا مىكنيم . زبان عربى در ايران پس از استيلاى قوم عرب بر اين كشور نزد عمّال و حكام و واليان دولت اسلام زبان رسمى و ديوانى شد « 1 » و در مكاتبات عمّال با دولت و دستگاه خلافت به كار ميرفت ولى چنان كه در نظاير اين مورد طبعا بخاطر ميرسد زبان بومى در ميان جمهور مردم از روستائى و شهرى و عشاير و طوايف همچنان باقى و رايج ماند و دهقانان ايرانى و رؤسا و بزرگان محلى نيز در مكاتبات و معاملات و محاورات خود آن زبان را به كار مىبردند . انتشار زبان عربى در سرزمين‌هاى سامى زبان ( مانند سوريه و

--> ( 1 ) - رش : جنبش‌هاى دينى ايرانى در قرن دوم و سوم هجرى تأليف راقم اين سطور ( متن فرانسوى پاريس 1938 م ) ص 31 - 32 و ص 69 - 74 .